เลือดจางดีขึ้นได้ ด้วยธาตุเหล็ก กรดโฟลิก วิตามินบี 12

 

โลหิตจางหรือเลือดจาง หมายถึง สภาวะที่ร่างกายมีเม็ดเลือดแดงน้อยกว่าปกติ โดยทางการแพทย์จะหมายถึงระดับค่าฮีโมโกลบิน (hemoglobin ตัวย่อคือ Hg) ในเลือดต่ำกว่า 13 กรัมต่อเดซิลิตรในผู้ชาย หรือ ต่ำกว่า 12 กรัมต่อเดซิลิตรในผู้หญิง  ฮีโมโกลบิน เป็นสารสำคัญในเม็ดเลือดแดง ประกอบด้วย 2 ส่วนคือโปรตีนชนิดที่เรียกว่าโกลบิน (globin) ประมาณ 94%  และฮีม (heme) ประมาณ 6%  หากวัดตามค่าความเข้มข้นของเลือด หรือ ค่าฮีมาโตคริต (hematocrit) จะนับว่าผู้ชายที่มีค่าความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดงต่ำกว่า 39% และผู้หญิงที่มีค่าความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดงต่ำกว่า 36% เป็นผู้ที่มีสภาวะโลหิตจาง

 

ฮีโมโกลบิน ถูกสร้างจากไขกระดูก และเป็นส่วนประกอบถึง 97% ของเม็ดเลือดแดง โดย 3% ที่เหลือเป็นน้ำและเกลือแร่ ฮีโมโกลบินทำหน้าที่จับออกซิเจนที่เราหายใจเข้าไป แล้วนำออกซิเจนนี้ไปยังเซลล์ เนื้อเยื่อ กล้ามเนื้อ และอวัยวะทุกส่วนของร่างกายเพื่อใช้ออกซิเจนทำปฏิกิริยาเผาผลาญอาหารเป็นพลังงานและสร้างสารชีวเคมีทุกชนิดที่ร่างกายเราต้องการ

 

ดังนั้นเมื่อร่างกายมีเม็ดเลือดแดงน้อย จึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อการทำงานทุกระบบของร่างกาย สามารถสังเกตุเห็นสภาวะเลือดจางได้ อาการซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง วิงเวียน หน้ามืด มึนงง ในกรณีที่เลือดจางอย่างรุนแรง อาจถึงขั้นเป็นลม หมดสติได้

 

ZONO_โซโน่_อาหารเสริมสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง_อาหารบำรุงเลือดจาง_โซโน่

 

สาเหตุของโลหิตจาง

  • โลหิตจางจากการสูญเสียเลือด โดยมักเกิดขึ้นที่ระบบทางเดินอาหารและขับถ่าย เช่น โรคกระเพาะอาหาร โรคริดสีดวงทวาร โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งอาจพบเลือดปนมาในอุจจาระ หรือถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ นอกจากนี้การกินยาแก้ปวดบางชนิดอาจเกิดอาการระคายเคืองในกระเพราะอาหาร ทำให้เกิดแผลและเลือดออกได้ รวมถึงการมีพยาธิปากขอหรือปรสิตชนิดอื่นๆในร่างกายที่ทำให้เลือดออกที่อวัยวะภายใน

 

  • โลหิตจางจากการขาดสารอาหาร เช่น ขาดธาตุเหล็ก กรดโฟลิก วิตามินบี 12 เกิดขึ้นได้ในทุกเพศวัยที่มีพฤติกรรมการบริโภคไม่เหมาะสม แต่มักพบมากในผู้สูงอายุที่รับประทานอาหารไม่ครบ 5 หมู่หรือมีอาการเบื่ออาหาร เลือกรับประทานอาหารบางชนิดเท่านั้น โดยโลหิตจางประเภทนี้สามารถแก้ได้ด้วยโภชนาการบำบัด หรือบริโภคอาหารที่ช่วยเพิ่มเม็ดเลือด

 

  • โลหิตจางจากโรคเรื้อรัง เช่น ฟอกไต ไตวาย โรคตับ ข้ออักเสบ โดยอาหารป่วยเหล่านี้ทำให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดได้น้อยกว่าปกติ และทำให้เกิดภาวะโลหิตจางในที่สุด โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคไต จะมีปัญหาเลือดจางค่อนข้างรุนแรง และมีระดับเม็ดเลือดแดงต่ำกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้สาเหตุหลักของสภาวะโลหิตจางของผู้ป่วยโรคไต คือการขาดฮอร์โมนอีริโทรโพอิติน (erythropoietin หรือ EPO) ซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดง ตามปกติแล้ว EPO ประมาณ 90% จะถูกสร้างขึ้นทีไต ดังนั้นเมื่อไตวาย ก็ไม่สามารถสร้าง EPO เพื่อไปกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงได้ จึงส่งผลให้เลือดจาง

 

  • โลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงแตก เกิดจากการที่เม็ดเลือดแดงแตกง่ายและแตกก่อน 120 วัน โดยตามปกติแล้วเม็ดเลือดแดงจะมีชีวิตอยู่ในร่างกายประมาณ 120 วันก่อนจะเสื่อมสลายไป และไขกระดูกจะสร้างเม็ดเลือดแดงชุดใหม่มาทดแทน แต่ถ้าเม็ดเลือดเสื่อมสลายไปก่อนวงจร 120 วัน ก็ทำให้มีเม็ดเลือดไม่พอและมีสภาวะโลหิตจาง สาเหตุที่ทำให้เม็ดเลือดแดงแตกง่ายมักเกิดจากกรรมพันธุ์ เช่น โรคธาลัสซีเมีย และเอ็นไซม์ G-6-PD บกพร่อง

 

  • โลหิตจางโรคอื่นๆ เช่น โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง โรคไขกระดูกเสื่อม โดยโรคเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของอวัยวะที่สร้างเม็ดเลือดโดยเฉพาะไขกระดูก

 

zono_%e0%b9%82%e0%b8%8b%e0%b9%82%e0%b8%99%e0%b9%88_%e0%b8%ad%e0%b8%b2%e0%b8%ab%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%a3%e0%b8%b4%e0%b8%a1%e0%b8%a1%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%a3%e0%b9%87%e0%b8%87_

 

อาหารช่วยเพิ่มเม็ดเลือด

  • ธาตุเหล็กที่อยู่ในอาหารประเภทเลือด ตับ และเนื้อสัตว์ ซึ่งเป็นธาตุเหล็กในรูปแบบสารประกอบฮีม (heme iron) ที่ร่างกายสามารถดูดซึมและนำไปใช้ได้ดี

 

  • ธาตุเหล็กที่อยู่ในธัญพืช แป้ง ไข่ ผักใบเขียวเข้ม เช่น คะน้า ผักบุ้ง บรอกโคลี หน่อไม้ฝรั่ง  เป็นสารประกอบธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีม (nonheme iron) เมื่อรับประทานร่วมกับวิตามินซี เช่น ส้ม ฝรั่ง จะช่วยให้การดูดซึมธาตุเหล็กมีประสิทธิภาพมากขึ้น

 

  • ข้าวเสริมธาตุเหล็ก ข้าวหอมนิลและข้าวสายพันธุ์ 313 ที่ประกอบด้วยธาตุเหล็ก กรดโฟลิก เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเพิ่มการสร้างเม็ดเลือดแต่ไม่ชอบบริโภคเนื้อสัตว์

 

  • อาหารที่มีกรดโฟลิกสูง สำคัญต่อการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดง เช่น หน่อไม้ฝรั่ง ดอกกุยช่าย ตำลึง กะหล่ำดอก ถั่วเมล็ดแห้ง

 

  • อาหารที่มีวิตามินบี 12 ช่วยลดอาการโลหิตจาง เช่น เนื้อสัตว์ ปลา ไข่ นม
line_innova